De Chinese theecultuur. 

Chinezen nemen hun thee zeer serieus. Iedereen, van taxichauffeur tot aan de president-directeur van een groot bedrijf, drinkt elke dag, de hele dag door, thee. Thee wordt met liters geconsumeerd. Kop na kop van het heerlijke, geurende en dampende vocht wordt naar binnen gegoten. Maar elke Chinese thee-expert weet dat er veel aan vooraf gaat voor men het eerste hemelse teugje kan nemen. Terwijl de meesten elke dag gewoon heet water gieten over een plukje theebladeren, weten echte thee-liefhebbers dat het theezetten zeer nauwkeurig moet gebeuren om het beste resultaat te verkrijgen. De kwaliteit van het water, de juiste temperatuur, het type theepot en kopjes, ze zijn allemaal van invloed op het uiteindelijke resultaat; Een perfecte kop thee.


Een theehuis in Beijing

Thee is voor de Chinezen als wijn voor de Fransen, als bier voor de Duitsers en als sigaren voor de Cubanen.

Van de drie grootste dranken ter wereld, thee, koffie en cola, is thee het meest gedronken. China is het thuisland van de thee. Het is aan te nemen dat er in China al vijf tot zesduizend jaar geleden theestruiken groeiden en het cultiveren van theestruiken gebeurde al meer dan duizend jaar geleden en sinds die tijd is thee altijd een belangrijk exportproduct geweest voor China. Momenteel groeien er in meer dan 40 streken van China theestruiken en samen met de Aziatische landen zijn ze goed voor 90% van de wereldconsumptie van thee. Alle theestruiken in andere landen hebben in principe hun oorsprong in China. In veel landen is het woord voor thee of voor theedrinken afgeleid van het Chinese karakter “cha”. De russen noemen het “cha-i”. De klank lijkt op “chaye” (tea leaves) zoals het in Noord China wordt uitgesproken en het Engelse woord “tea” klinkt hetzelfde als de klank die gebruikt wordt in Xiamen, China. Het gebruik van theedrinken breidde zich in de 6de eeuw uit naar Japan, maar werd pas in de 17de en 18de eeuw geïntroduceerd in Europa en Amerika.

China produceert de meeste theevariëteiten ter wereld. Het is dan ook niet verwonderlijk dat veel westerse toeristen, die thee als souvenir mee naar huis willen nemen, in de theewinkel geen keus kunnen maken. Wat maakt nou de ene theevariëteit zou verschillend van de andere? Chinese handelaren duiden de verschillende typen thee aan door het verschil in het proces.

1) Groene thee: Groene thee is de variëteit waarbij de bladeren hun oorspronkelijke kleur, zonder fermentatie, tijdens het proces behouden. Deze variëteit bestaat meestal uit Longjing thee, uit de provincie Zhejiang, thee van de Maofeng of Huangshan Mountain in de provincie Anhui en Bituochun welke komt uit Jiangsu.


Lu Yu theecultuur

2) Zwarte thee: Zwarte thee, die in China “Hongcha” heet (rode thee) is de variëteit die wordt gefermenteerd voor het roosteren. Het is een variëteit die werd ontwikkeld op het basisproces van de groene thee. De beste zwarte theesoorten komen uit Qihong in de provincie Anhui, Dianhong uit Yunnan, Suhong uit Jiangsu, Chuanhong uit Sechuan en Huhong uit de provincie Hunan.

3) Wulong thee: (Oolong thee) Dit is een variëteit die tussen de groene en zwarte thee in zit. Deze variëteit wordt gedeeltelijk gefermenteerd. Het is een specialiteit van de zuidelijke provincies Fujian, Guangdong en Taiwan.

4) Geperste thee: Dit is de soort die wordt gehard en in vormen geperst zodat hij gemakkelijk te vervoeren en op te slaan is. Deze soort wordt voornamelijk geleverd aan de vele minderheden die in de uithoeken van het land wonen. Geperste thee is in zijn commerciële vorm zwart van kleur en wordt dan ook in China zwarte thee genoemd, in tegenstelling tot zwarte thee, die in China “Rode thee” heet. De meeste geperste thee wordt geperst in blokken, daarom wordt het ook wel “brick tea” genoemd. Het wordt voornamelijk geproduceerd in de provincies Hubei, Hunan, Sichuan en Yunnan.

5) Geparfumeerde thee. Deze theesoort ontstaat doordat er tijdens het proces geurige bloemen worden toegevoegd aan de theebladeren. De meest gebruikelijke bloemsoorten zijn de jasmijn- en de magnoliabloem.

Van deze soorten zijn de oolong, de groene en de zwarte thee het meest populair.

Groene theebladeren (lü cha in het Chinees) zien er na het droogproces nog natuurlijk geelgroen uit. Ze worden dan ook niet gefermenteerd. De bladeren worden eerst geroosterd met temperaturen van 200º tot 260º graden Celsius om een enzyme te doden dat oxidatie en verkleuring veroorzaakt. Daarna worden de bladeren gerold, waardoor ze gaan krullen en daarna worden de bladeren door verhitting gedroogd. De fijnste kwaliteiten zijn gewoonlijk met de hand gedroogd.

Als de eerste Groene theeoogsten, begin Mei, op de markten van Shanghai verschijnen, demonstreren de theespecialisten in hun theewinkels vaak de laatste behandeling in het proces: het drogen. De bladeren worden door zeer ervaren experts geroerd in een hete, ijzeren wok tot ze gaan glanzen. De Shanghai Friendship Store doet deze demonstraties al jaren in de theeafdeling op de begane grond. Groene thee heeft gewoonlijk een zeer lichte, zoetige smaak en een plezierig aroma.
Een glas fijne groene thee zal kristalhelder zijn met een zeer lichte groene zweem en mag er niet dof of troebel uitzien. De drie bekendste gebieden die groene thee produceren zijn die van Longjing (Dragon Well) Huangshan Maofeng (Yellow Mountain Hairpoint) en Biluochun (Green Snail Spring)

Het is een goede gewoonte in China om gasten te verwelkomen met een kop thee maar in Guangdong heeft men een hele speciale manier om de thee voor de gasten te zetten;


Gongfu thee:
In Oost Guangdong en in Zuid Fujian hebben ze een zeer speciale manier van thee bereiding: de Gongfu  thee.
Gongfu thee-setjes zijn erg klein. De theepot van aardewerk is zo groot als een mannenvuist en de witte , transparante theekopjes zo klein als een likeurglaasje. Men gebruikt een klein houtskoolstoofje en een kleine waterketel en een porseleinen dienblad om de set op uit te stallen en het water op te vangen.
Bronwater is het beste om Gongfu thee te zetten. Het water wordt gekookt op olijvenpitten, welke een hoge vlam en een licht olijvenaroma geven. Voordat de thee wordt gezet wordt de theepot gespoeld met kokend water. Daarna doet men een handvol theebladeren in de theepot tot aan de rand. Nadat het water is gekookt, wordt de ketel hoog boven de theepot gehouden en giet men het water in de theepot. Men blijft doorschenken ook als de theepot overloopt, zodat eventuele verontreinigingen kunnen wegspoelen en een zachte thee ontstaat. Nadat de deksel op de theepot is gedaan giet men kokend water over de theepot. Op deze manier zwellen de theebladeren zeer snel. Enkele minuten later wordt de thee in de kopjes gegoten, welke in een cirkel zijn opgesteld. Het schenken is een kunst op zich. Het gebeurd met een doorlopende beweging over alle kopjes, zodat alle kopjes tegelijk gevuld worden en allen dezelfde kleur en aroma hebben. Om het schuimen te vermijden en de geur niet te veel te laten ontsnappen, houd men de pot zo dicht mogelijk boven de kopjes. Hierna worden de kopjes, een voor een, met twee handen aan de gasten aangeboden.
Het is een sensatie om de iets gele en heldere thee te zien en zijn delicate geur te ruiken. Het eerste teugje lijkt iets bitter maar daarna kan men genieten van de volle zoetige geurigheid van de thee.
 Wulong (Black Dragon) thee is de beste variëteit om Gongfu Thee te maken. Half gefermenteerd is Wulong thee zo zacht als zwarte thee en zo verfrissend en zoetig als groene thee met een lang aanhoudende nasmaak. Volgens onderzoek helpt Wulong thee preventief en genezend bij aderverkalking en kanker. Maar ook tegen reuma is het een probaat middel. Guangdong’s Wulong thee komt uit Anxi in de provincie Fujian. De legende wil dat de eerste kweker van de thee een zekere Wu Liang was. Op een dag ging Wu Liang naar huis, nadat hij enkele manden theebladeren had geplukt en ving een hert. ’s Avonds was hij druk doende met het slachten van het hert en had daardoor niet genoeg tijd om de theebladeren te drogen. De daarop volgende dag bemerkte hij dat de thee in de mand was gaan fermenteren. Onmiddellijk droogde hij de thee. Tot zijn verrassing vond hij deze thee zeer zacht van smaak zonder enige bittere en nare bijsmaak. Spoedig leerde Wu Liang zijn mededorpsgenoten hoe deze thee gemaakt moest worden. Iedereen vond de thee heerlijk en men noemde hem: Wu Liang thee. In het dialect van Zuid Fujian zijn “Liang” en “Long” twee dezelfde klanken maar met verschillende karakters. In de loop van de tijd werd de naam “Wulong”.
 

Voordelen van het theedrinken:
Thee is sinds mensenheugenis een dagelijkse behoefte in China. Ontelbare mensen houden ervan om na het eten een kop thee te drinken. In de zomer, als het warm is, verdrijft de thee de hitte uit het lichaam en geeft een relaxt gevoel. Om deze redenen zij er ontelbare theehuizen in de steden en dorpen van Zuid China en ontmoeten de ouderen elkaar in deze lokalen om te babbelen bij een goede kop thee.  

Medisch gezien bevatten theebladeren een aantal nuttige chemicaliën, waarvan 20-30% taninezuur, bekend om zijn ontstekingsremmende en insectenwerende eigenschappen. Ze bevatten ook alkaloïden (5%, gewoonlijk cafeïne) een stimulant voor het zenuwstelsel en de stofwisseling.
Aromatische thee helpt bij het verteren van vlees en vet en is dus goed voor de spijsvertering. Daarom is het in het bijzonder goed voor mensen die voornamelijk van vlees leven, zoals vele minderheden in China. Een populair spreekwoord luid: Liever drie dagen zonder zout dan een dag zonder thee.

Thee is ook rijk aan vitaminen en het helpt nicotine uit het lichaam te verdrijven. Als men te veel heeft gedronken helpt sterke thee bij het ontnuchteren. Het bovenstaande betekend echter niet dat hoe sterker de thee hoe beter.

Te veel taninezuur verstoord de afgifte van maagzuur, irriteert de maagwand en veroorzaakt indigestie en verstoppingen. Te sterke thee, gedronken vlak voor het slapen gaan, kan tijdelijke slapeloosheid veroorzaken. Het permanent drinken van te sterke thee kan hartritme stoornissen veroorzaken en beïnvloed nadelig de bloeddruk. Bij zogende moeders verminderd het de afgifte van moedermelk en het geeft een bruine kleur aan de tanden van jonge mensen. Maar het is niet moeilijk deze ongewenste bijverschijnselen te vermijden; zorg ervoor dat de thee niet te sterk is.

De thee ceremonie in de Verboden Stad.

Sinds onheuglijke tijden is thee de voornaamste drank in China. Thee was zeer populair in de Tang dynastie. Gedurende de Ming en Qing dynastie gebruikten belangrijke  ambtenaren  en  belangrijke  en  beroemde  mensen  het  theedrinken  om


Een theehuis in Chengdu, Sechuan

 vriendschappen aan te gaan of te verstevigen, te discuteren en poëzie voor te dragen. Theedrinken was een belangrijk onderdeel van het leven in de “Verboden Stad”. De “Verboden Stad” was het paleis van de keizers van de Ming- en de Qing dynastieën.
De thee was een gift  van  de   theeproducerende provincies  aan de keizerlijke familie en werd opgeslagen in het paleis om het te kunnen gebruiken in alle zalen.
De uitstekende kwaliteit was buitengewoon.

De talrijke theeceremonies die in het paleis werden gehouden hadden allemaal direct te maken met opvoeding, rechtszittingen en burgerlijke zaken. De meeste theeceremonies in de Verboden Stad werden gehouden in de Wenhua Zaal (The Hall of Literary Glory), in het Chinghua paleis (the Hall of Double Glory) of in het Qianqing paleis (the Hall of Heavenly Purity).

Bij het binnenkomen van het keizerlijke paleis komt men bij de poort van de Hoogste Harmony. Ten oosten van deze poort was een grote binnenplaats met drie gebouwen. Aan de ene kant "The Hall of Literary Glory", in het midden "the Hal of Main Respect" en aan de andere kant de keizerlijke bibliotheek (the Imperial Library). Deze gebouwen waren het culturele centrum van de Verboden Stad. Er werd thee geserveerd als er lezingen waren, voordrachten werden gehouden of de keizer en de ministers bijeen kwamen. In de Ming dynastie werd de theeceremonie een belangrijke rite als de keizer een lezing bijwoonde. Tijdens de Ming periode gebeurde dit drie keer per maand. De docent die de voordracht verzorgde sprak eerst over literatuur in het algemeen, dan over de klassieken en ten slotte over de geschiedenis. Na de lezing liet de keizer dan thee serveren aan de docent en aan zijn gevolg.


Theepotten.
De Yixing theepot
Men zegt dat als je al jaren een “Yixing” theepot gebruikt, je thee kunt zetten door er alleen heet water in te gieten. Dit is dan ook een van de eigenschappen van deze speciale, kleine theepotten.
Honderden jaren geleden vonden liefhebbers van de vele  thee-variëteiten  in China dat Yixing  theepotten de beste van alle theepotten waren om thee in te zetten.


Yixing theepotten

 De speciale “Zisha” klei, waarvan deze potten worden gemaakt, absorberen alle goede bestanddelen van de thee en de pot wordt daardoor steeds beter bij langdurig gebruik.
De klei bevat ijzer, kwarts en glimmer en wordt alleen in Yixing gevonden. De geschiedenis van de Yixing aardewerk theepotten gaat terug tot in de Sing dynastie (960-1279) toen paarsachtige klei voor het eerst werd gevonden rond het Taihu meer in China.

De bescheiden vormen en subtiele schoonheid van deze potten werd vervolmaakt in de Ming- en Qing dynastieën. (1573-1911)
Gelijk met de eerste ladingen thee die naar Europa kwamen , verschenen ook de ongewone rode aardewerk theepotten op de  Europese markten en waren de start van een theetraditie die tot heden ten dagen nog voortduurt. De potten zijn gemerkt met het teken van Yixing, een gebied  in de provincie Jiangsu, ten Noordwesten van Shanghai.
In de 17de , 18de en 19de eeuw verzamelden vooral intellectuelen deze klassieke kunstvorm. Heden ten dage worden deze potten nog steeds volgens de oude ambachtelijke methode met de hand gemaakt, maar omdat het beter is voor de thee worden de potten tegenwoordig gepolijst. Hoog geprezen om het absorberende vermogen van de klei worden de Yixingpotten gemaakt in drie karakteristieke, natuurlijke kleuren, te weten, licht zeemkleurig, cinnaberrood en purperbruin. Andere kleuren ontstaan door het mengen van deze drie kleisoorten en door toevoeging van natuurlijke pigmenten. De poederige zwarte kleur ontstaat door toevoeging van kobaltoxide en de blauwe kleur door toevoeging van magnesiumoxide.


Theepotten uit Yizing

Een belangrijke factor die de intensiteit van de kleur bepaald is de hoeveelheid ijzer in de klei. Alle karakteristieke Yixing kleuren worden “Zisha” genoemd, maar de meest geliefde kleur van alle Yixing potten is de purperen pot die “Zishayao” wordt genoemd. Een hoge concentratie  ijzer  in  de  klei  veroorzaakt  een  diepe, purperbruine kleur. Traditioneel zijn Yixing potten klein, zodat ieder z'n eigen pot heeft. De zeer kleine kopjes worden in  verhouding  tot de  potten  gemaakt, waardoor  het drinken van

100 kopjes op een dag niet overdreven is. Een van de eigenschappen van de Yixing theepot is het vermogen om hitte vast te houden. Minieme poriën, die ontstaan tijdens het bakken, houden zowel de aroma’s als de warmte vast en het vrijwel niet krimpen van het materiaal maakt het voor de ervaren pottenbakker mogelijk precies sluitende deksels te maken zodat alle aroma’s in de pot blijven.
De Yixing pot bevat geen lood, arsenicum, cadmium of andere giftige stoffen. Vanwege de unieke eigenschappen van de Yixing klei, zijn Yixing potten superieur aan alle andere ongeglazuurde aardewerk potten. De Yixing theepotten hebben een zeer fijne structuur, kunnen 4% water absorberen, hebben een laag thermische geleiding en de dubbele bodem geeft de pot een nog betere eigenschap om thee in te zetten. De belangrijkste normen om een pot op zijn theezetkwaliteiten te beoordelen zijn; de kleur van de uiteindelijke thee en het gehalte aan theefernol, cafeïne en aminophylline. De Yixing pot is veruit de beste van alle aardewerkpotten bij het beoordelen op deze 4 punten. Daarom zijn Yixing theepotten niet alleen unieke en mooie potten, maar ook de beste theepotten. In het gebruik ontwikkeld er zich een rijk patina in de pot, welk de smaak, kleur en aroma van een fijne thee ten goede komt. Hoe meer je de pot gebruikt hoe beter hij wordt. Het uiterlijk van de pot veranderd door het gebruik in de loop van de jaren, hij zal meer gaan glimmen en de kleur zal intenser worden. Een Yixing theepot moet je maar voor één theevariëteit gebruiken, zodat de pot geen gemengde aroma’s kan aannemen. Een nieuwe pot is, omdat hij ongeglazuurd is, nogal grof van binnen. Om de pot in gebruik te nemen moet men eerst zorgvuldig nagaan of er geen residu van het fabricageproces aan de binnenkant is achtergebleven. Daarna moet de pot geprepareerd worden. Zet minimaal vier keer een sterke thee in de pot met de variëteit waarvoor de pot uiteindelijk moet gaan dienen. Laat deze thee iedere keer minimaal een half uur in de pot staan. Dit proces zal de eventuele kleismaak laten verdwijnen en de poriën vullen met de aromatische oliën van de thee. Moet de pot gaan dienen voor een bijzondere fijne kwaliteit thee, zorg er dan voor dat dit proces niet uitgevoerd wordt met een mindere kwaliteit. Het uiteindelijke patina zal nl. ten alle tijden invloed hebben op de thee.

Ook mag de pot nooit aan de binnenkant geboend, geschrobd of geschuurd worden. Dit zal de zetkwaliteiten van de pot ernstig aantasten. Na elk gebruik moeten de bladeren verwijderd worden en de pot met schoon, koud water gespoeld worden. Daarna de pot omgekeerd laten drogen. Nooit met een doek afdrogen. Er mogen nooit schoonmaakmiddelen, zeep of andere middelen gebruikt worden. Verwarm de pot met heet water voor gebruik.

Jade theepotten


Een antieke Yixing pot, late Qing.

Het woord Jade heeft altijd een mysterieuze klank gehad. In het Chinees verwijst “Jade” (yu) naar een mooie steen met een warme kleur en een rijke glans die bekwaam en uiterst precies is bewerkt. In de Chinese cultuur staat Jade voor adel, volmaaktheid, standvastigheid en onsterfelijkheid. Men gelooft dat een van de acht “onsterfelijken”, genaamd “Ho Hsien-ku” het eeuwige leven verwierf door het gebruik van een poeder van gemalen Jade en Paarlemoer. Sinds duizenden jaren maakt Jade een intens deel uit van de levens van Chinezen van alle rangen en standen. Het wordt beschouwd als de meest waardevolle van alle edelstenen. Jade wordt overal in bergen en rivierbeddingen gevonden. Volgens een oude Chinese legende  zijn de feniks en de draak heilige dieren die de bron zijn van het leven van familieclans. Om deze reden wordt Jade vaak gebruikt om feniksen en draken als ornamenten te beeldhouwen. Deze ornamenten  symboliseren de nobele eigenschappen van een heer en ze zijn de oorsprong van een Chinees gezegde: “Een heer zijn moraal is als Jade.”

Jade verwijst naar twee mineralen, te weten nefriet en jadeїte, die verschillen in chemische samenstelling maar niet echt verschillen in uiterlijk. Beide mineralen zijn er in vele kleuren, van grijsachtig tot geelachtig wit en van vleeskleurig bruin tot violet. De populaire heldere groene Jade waar ringen, kralen, sieraden en grotere objecten van gemaakt worden, is meestal jadeїte. Jade sieraden zijn tot op de dag van vandaag altijd populair gebleven. Tegenwoordig is het heel normaal om Jade sieraden te dragen of cadeau te geven. Jade wordt gezien als een ideale gift aan stellen en aan de kinderen als ze gaan trouwen. Ook wordt Jade gebruikt als amulet tegen ongeluk en voor het brengen van geluk en voorspoed.

Theepotten van Jade moeten op dezelfde manier behandeld worden als de Yixing potten.

Theepotten uit Taiwan
Dan zijn er nog de beroemde Taiwanese theepotten. Deze zijn niet van de Yixing klei gemaakt, hebben dus ook niet de eigenschappen van de Yixing potten maar zijn beroemd om hun vorm en kleur.
 


Dragonbuddha theepot uit Taiwan

 

 

Print

 


                                                                  


Theepotten uit Taiwan


Leven en doodgaan in een theehuis.

Tekst: Chen Jin

Een begrafenisstoet stopt voor een theehuis. De zoon van de overledene maakt een kop thee en plaatst het op zijn vaders gebruikelijke stenen tafel. Daarna valt de hele familie op hun knieën en treurt, het blijkt dat de overledene  een regelmatige bezoeker van het theehuis was, en zijn familie brengt hem daar nu langs voor zijn laatste kopje thee.
Dergelijke voorvallen zijn de verbondenheid van “Theehuisbezoekers” in Sechuan,  waar de thee oorspronkelijk vandaan komt, met hun theehuizen, zoals de Parijzenaars hun passie hebben voor hun koffie en Petite noir.
Toen Chengdu wat meer moderniseerde werden de traditionele theehuizen vervangen door meer moderne en soms artistieker uitziende etablissementen. Ondanks het verschil in uiterlijk, bleef  de  toewijding en het sentiment voor de theehuizen.  Hier volgt een waar gebeurd verhaal…... 

Hij leefde als een theehuisbezoeker en stierf als zodanig. Ondanks dat mijn grootvader al jaren geleden is gestorven, kan ik mij de tijd dat we samen ’s ochtends een kop thee dronken nog levendig herinneren. 

Jaren geleden keerde ik terug naar mijn geboortedorp in het Guanxian district in de provincie Sechuan. Op een ochtend vroeg mijn grootvader om met hem mee te gaan naar het theehuis. Het was nog donker. Er waren maar een paar voetgangers op straat maar in het theehuis was het al lawaaierig druk. Het leek wel of alle inwoners van het dorp hun dag begonnen in het theehuis.
Mijn grootvader ging zitten in de stoel die hij al jaren gebruikte, en dronk met kleine teugjes van zijn thee uit een theekop met deksel. Mijn grootvader was een gereserveerde man. Alleen als hij in het theehuis was kon je aan zijn ogen de tevredenheid zien die hij had met zijn leven.

Vrijwel iedereen in Sichuan is een regelmatige bezoeker van een theehuis. En de trouwe bezoekers beschouwen hun theehuis als hun huis en een fundamenteel onderdeel van hun leven. Ze hebben geen probleem met een tekort aan slaap of voedsel maar sluiten geen compromis met het bezoeken van hun theehuis. Als ze het te druk hebben om lang te blijven proberen ze om op een ander tijdstip nog even langs te komen. Mijn grootvader was zo iemand.
Elke dag om 4 of 5 uur ’s ochtends ging hij naar het theehuis ongeacht het weer. Gewoonlijk zat hij daar dan tot rond negen uur en ging dan naar huis voor het ontbijt. Nadat hij dan na de lunch een middagdutje had gedaan ging hij weer naar het theehuis en bleef daar dan tot het donker werd.  Als mijn grootmoeder hem niet liet halen zou hij blijven waar hij was. 

Drie typen van “Theehuis bezoekers”.

Volgens mijn waarnemingen zijn er drie types van theehuis bezoekers:  De pragmaticus, de hedonist en de recreatiedrinker.

De eerste type theedrinker gaat naar het theehuis omdat hij het nodig heeft. Hij is verslaafd of gebruikt het theehuis als kantoor, kookt niet thuis en eet en drinkt in het theehuis. In het theehuis van Songxian Bridge, de beroemde antiekmarkt van Chengdu zijn alle theehuis klanten antiekhandelaren. Inwoners van Sechuan zijn conservatieve recreatie bezoekers. De manier waarop zij hun vrije tijd invullen is die van het tweede type theehuis bezoeker.

Zij komen naar het theehuis om te kletsen en te luisteren. Sommige theehuizen hebben hun eigen operagroep die elke middag een voorstelling geeft. De meeste bezoekers zijn vaste stamgasten. Andere vormen van Chinese Volkskunst, zoals verhalen vertellen, balladen zingen en niet te vergeten de komische dialogen in de vorm van Snip en Snap, hebben in sommige grote theehuizen de opera verdrongen. De hedonisten komen ook naar het theehuis om Mahjong te spelen. Mahjong is niet ontstaan in Sechuan maar is wel het meest populaire tijdverdrijf in deze provincie. Chengdu, de hoofdstad van Sechuan, wordt dan ook wel “De hoofdstad van het Mahjong” genoemd. Toch heeft het gemeentebestuur van Chengdu enkele jaren geleden een plaatselijke verordening bekrachtigd die het spelen van Mahjong in openbare ruimtes, inclusief de theehuizen langs de rivier, verbied. Dit om de reputatie van de stad te beschermen. Maar dat verhindert de verslaafde theehuisbezoeker niet om zijn geliefde spel te spelen. Tegenwoordig kun je in elke straat van Chengdu een speciaal Mahjongtheehuis vinden. 

De derde soort theehuis bezoeker  komt niet naar het theehuis om te eten, of om zaken te doen en ook niet voor het vermaak. Ze kunnen gewoon niet zonder een theehuis leven. Mijn grootvader was zo iemand. Ze komen naar het theehuis om thee te drinken en te ontspannen. In dit soort theehuizen zit de bezoeker aan een tafeltje en slurpt af en toe van zijn thee. Het is een vorm van mediteren. Ze bereiken op deze manier een innerlijke rust die vergelijkbaar is met het Taoïstische ideaal. 

Het laatste kopje thee.

Sinds 1980 ben ik óók een lid van het theehuisbezoekers gilde. In het begin was mijn doel alleen maar om foto’s te maken maar tegenwoordig ga ik met de bezoekers op voet van gelijkheid om. En niet als fotograaf of journalist. Nog niet zo lang geleden ging ik naar een theehuis in de stad Shou-an in Wenjiang, waar ik een avond beleefde die ik nooit zal vergeten.  Alle tafeltjes waren bezet. Sommige bezoekers speelden een potje kaart, weer anderen speelden Mahjong en sommigen praatten alleen maar wat met elkaar. Het lokaal was mistig van de tabaksrook en gevuld met het lawaai van het plaatselijke dialect. Een vogel van een van de bezoekers begon te fluiten, wat het lokaal nog levendiger maakte. Plotseling hoorde ik begrafenismuziek van heel ver weg dichterbij komen. Spoedig zag ik een begrafenisstoet van ongeveer een man of honderd langs komen. De processie stopte voor het theehuis. Een persoon sleepte een tafel en een stoel vanuit het theehuis naar buiten en plaatsten ze in het midden van de straat. Daarna maakte hij een kopje thee en plaatste dat op de tafel. Alle familieleden en genodigden zakte op hun knieën voor de tafel. De overledene bleek een frequente bezoeker van het theehuis te zijn geweest en voordat men hem ging begraven wilde men hem  eren door hem  in deze wereld nog een laatste kopje thee te serveren.
Wat is een theehuis bezoeker?  Deze man was er een. Hij leefde als stamgast en ging dood als stamgast. Tijdens het “Qingming Festival” (de dag dat de levenden de doden eren en herdenken)  volgend jaar zal ik voor mijn grootvader een kopje thee maken. 

Het vinden van theehuizen in Chengdu.

Echte onvervalste traditionele theehuizen zijn in stedelijk Chengdu een bijzonderheid. Er zijn er enkelen in de omgeving, buiten de stad. Soms wel 40 of 50 kilometer van de stad af.  Je kunt ze vinden in het stadje Shou’anchang en in Tashuichang, in het Wenjiang district, de stad Baijiachang in het Shuangliu district, en in de stadjes Amen en Tangchang, beiden in het Dayi district.

In Chengdu:

Heming Theehuis
Adres: in het volkspark wat in het centrum van de stad ligt.
Opmerking: Dit theehuis heeft een zeer lange geschiedenis. In vroeger jaren was het een rekruteringscentrum voor leraren. Leraren zonder werk en de mensen die leraren zochten kwamen in de vakanties hierheen. Tegenwoordig is het een van de populairste theehuizen van Chengdu. 

Wenshuyuan (Manjusri Tempel)  Theehuis
Adres: In de Wenshuyuan straat in het noordelijke deel van de stad.
Opmerking: Dit is een tuin-theehuis. Het komt aan zijn naam omdat het bij het complex van de Manjusri tempel hoort, een beroemde Zen Budhistische tempel in Chengdu. Veel van de bezoekers zijn pelgrims maar ook veel inwoners van Chengdu komen hier met in hun achterhoofd het gezegde: “De smaak van thee en van Zen is hetzelfde”. 

Yuelai Theehuis
Adres: In de Xinghua Centrum Straat in het centrum van Chengdu.
Opmerking: Het theehuis is een oud “clubhuis” van de Sechuan Opera. Het is gebouwd in 1909. Hier werd de beroemde “Sanqinghui Operagroep” opgericht. Tegenwoordig is het de ontmoetingsplek van leden van de Chengdu Opera en de liefhebbers daarvan. Elke zaterdagmiddag is er een voorstelling. Door de week is er elke middag een voorstelling van Quyi. ( Chinese volkskunst zoals, zingen, verhalen vertellen, komische dialogen.) 

Badiao Theehuis
Adres: Op de vierde verdieping van het Huangcheng Laoma Hotpot Restaurant in de Erhuan Straat.
Opmerking: Het theehuis hoort bij het Huangcheng Laoma Hotpot Restaurant, het meest beroemde hotpot restaurant van de stad. Het ruime interieur imiteert op een verbluffende wijze de traditionele Sechuan theehuizen. Het specialiseert zich op de culturele aspecten van het theedrinken. Je kunt er klassieke boeken over thee lezen en kijken naar de lokale theeceremonies. (Chado)

Klik hier voor een link waar alles over Chinese thee is te vinden. Wel in het Engels.

Print