28 dagen rondreis China

(Let op de datum, het verhaal is hier en daar achterhaald door de enorme snelle expansie van China. Hier en daar heb ik tussen aanhalingstekens wat nieuw commentaar geschreven (2007). Namen van steden en personen die onderstreept zijn, zijn links naar meer informatie over het onderwerp.)

September 2001,  Eindelijk dan de vernieuwde kennismaking met Beijing. Met een uitstel van een half jaar wegens ziekte, checkten we ons in voor vier weken China. Zou het nog net zo fantastisch zijn als zeven jaar geleden?

Op Schiphol wachtte ons een grote Boeing 747, stampvol, maar na een beetje praten zitten we allebei aan het gangpad wat tot voordeel heeft dat je je benen af en toe kan strekken en aan de wandel kan gaan zonder iemand lastig te vallen.
In tegenstelling tot de vorige keer vlogen we nu niet over Pakistan, India, Thailand en Vietnam maar direct naar het oosten over Berlijn, Polen, Rusland, Mongolië en de Gobi woestijn. Met de zes uur tijdsverschil meegerekend landden we 's maandags ochtends om 8.45 uur in Beijing, waar we opgewacht werden door een lieftallige Chinese dame van om en nabij de 30, die onze gids voor de komende vier weken zal zijn. Zoals gebruikelijk spreekt  ze haar Engels zeer goed en met een aandoenlijk accent.

De herkenning kwam al direct op de luchthaven van Beijing. Wel wat verbouwd maar niet echt veranderd. Met een touringcar naar de stad en wat direct opviel was dat het verkeer nog veel drukker was geworden dan het toen al was. Maar wees gerust. De chinezen zijn goede chauffeurs en rijden zeer gedisciplineerd al bekommeren ze zich niet om de regeltjes. Van agressiviteit is geen sprake. Daarbij komt de relaxte mentaliteit en levensstijl wat resulteert in op het oog een chaotische maar toch redelijk veilige situatie. Bijvoorbeeld, wanneer er geen fly-over is voor voetgangers en er ook geen middenafzetting is op de weg kun je als voetganger rustig oversteken. Er wordt natuurlijk wel van je verwacht dat je goed blijft kijken. Een tweede must is dat je blijft bewegen. Geen onverwachte dingen doen dan gaat alles goed en zal iedereen om je heen manoeuvreren. (Nu, weer 6 jaar later zou ik dit niemand meer aanraden).

Ons hotel ligt midden in een oude woonwijk aan de oostkant van de stad, binnen de eerste ring, dus nog wel centrum. foto 1 We zijn gelijk ter oriëntatie een rondje om gegaan in deze wijk  en ja hoor de bekende latrinelucht is nog aanwezig. foto 2 In de hutongs (de stegen in de oude woonwijken) van Beijing hebben de 200 à 300 jaar oude huisjes geen eigen toilet maar maken ze gebruik van openbare toiletten in de smalle straatjes. foto 3, foto 3a
Zulke traditionele huisjes worden in Beijing gevormd door drie of vier gebouwtjes die in een carré zijn gebouwd rond een binnenplaatsje en met de straat verbonden door een toegangspoort in de straatmuur. foto 4
Per woongelegenheid vaak maar één kraan op de binnenplaats en geen toilet. Men leeft vaak met veel mensen in zo’n kleine gemeenschap daar de kinderen wettelijk verplicht zijn de ouders en grootouders te onderhouden wanneer dezen niet meer kunnen werken. ( Momenteel, 2007, worden er ook veel van deze wijken opgeknapt en gerestaureerd en worden de oude huisjes gerenoveerd. Initiatiefnemers zijn vaak buitenlandse kunstenaars die zich in deze oude wijken erg op hun gemak voelen.)
In de steden van China woont men anders en kleiner dan op het platteland. De grote en middelgrote steden zijn ingedeeld in stadsdistricten, die weer bestaan uit verschillende wijken. De leiding is in handen van buurtcomités. Daarnaast zijn er ook nog de werkcomités, die een grote invloed hebben op ieders leven. Zij bepalen om maar iets te noemen, of iemand een fiets mag hebben, of iemand mag trouwen en hoeveel eten een gezin krijgt. Veel chinezen zitten op deze manier  vast aan een sociale controle die er over waakt dat niemand uit de band springt. (In de grote steden wordt deze sociale controle momenteel wel steeds minder).
Sinds de vrije economie is toegestaan zijn er veel chinezen die een eigen handeltje hebben maar in slechte tijden staan zij er wel alleen voor zonder hulp van de partij doordat ze buiten de controle vallen. Op het platteland is de situatie ten aanzien van 15 jaar geleden een stuk verbeterd. Er wordt nog wel vaak schrijnende armoede geleden, maar de communes bestaan officieel niet meer en het land is herverdeeld onder de boeren. Het betekend wel dat je er zelf verantwoordelijke voor bent. Ben je ziek en hebben de andere boeren geen tijd of zin om je te helpen dan heb je “bad luck” zoals ze in China zeggen.

De toiletten is een verhaal apart. Toiletten in China bestaan in het gunstigste geval uit een gat in de grond. Maar alleen een goot komt ook nog veelvuldig voor. Voor Aziaten is het niet moeilijk zo hun behoeften te doen. Zij zijn gewend op hun hurken te zitten, maar wij westerlingen balanceren dat het een lieve lust is en dat gaat dan ook vaak fout, wat niet zo erg zou zijn als de boel maar schoon was. Je begrijpt wat ik bedoel. De afscheidingen, als ze er al zijn, zijn berekend op Chinese maten dus wij steken er koppen hoog boven uit. Voor ons is het een hilarisch gezicht om in een openbaar toilet vier mannen op rij gehurkt te zien zitten, rustig hun krantje lezend en geen last hebbend  van de ondragelijke stank. Veel kleine restaurantjes en winkeltjes hebben geen eigen toilet. Bij ons zou dat ondenkbaar zijn. (Momenteel hebben de grote zaken wel allemaal een toilet maar toch vaak nog geen westerse pot).

Om 13.00 uur hebben we een briefing met een gezamenlijke lunch in een tentje aan de overkant. Het eten is er fantastisch dus dit was gelijk onze stamkroeg.

's Middags kwamen we op de Dazhalan Jie een paar studenten tegen van de kunstacademie. Die hebben ons een beetje rondgeleid. foto 5 Deze meisjes spraken op hun manier Engels maar we konden ze goed volgen. Deze studenten voorzien in hun opleiding door toeristen aan te klampen en mee te tronen naar hun expositieruimte. Alles op een heel vriendelijke en leuke manier. Koop je niets, ook goed en ze zijn oprecht nieuwsgierig naar alles wat van uit het buitenland  komt. We hebben met Yu-Lin eerst nog gezellig thee gedronken en wat door de stad gezworven en gingen om 01.00 uur naar bed wat hard nodig was. Volgens Bob stortte hij door z'n hoeven.
Dinsdag werden we rond 10.00 uur wakker. Onze stamkroeg binnen gelopen en besteld wat de eigenaar ook zat te eten. Broodjes met een onduidelijk beleg van gerookt? vlees en een grote schaal soep. We hebben alles naar binnen gewerkt en Bob moest noodgedwongen met stokjes eten want die was zijn vork vergeten. Maar het ging perfect. foto 6
Het is een half uurtje lopen naar het Tian-An-Men plein oftewel het plein van de Hemelse vrede. Daar hebben we wat foto's genomen en zijn met de metro naar een onbekende bestemming gereden, want we kunnen nog steeds geen karakters lezen. Aan het eind van de rit hebben we wat rondgewandeld en een biertje genomen en de kaart er maar eens bijgehaald om te kijken waar we precies zaten. Nu, dat viel mee. Maar een half uurtje lopen vanaf de Friendship Store. Die kende ik nog van de vorige keer. Daar hebben we een verloopstekker gekocht en een bandage voor Bob zijn voet en  ook nog een doos condooms.( was ie vergeten) We beginnen al aardig Chinees te leren, want ze begrepen ons prima.
Daarna zijn we op zoek gegaan naar het LanYa restaurant, wat ik nog kende van zeven jaar geleden. Nu, dat was even schrikken. Dat gedeelte van Beijing herken je niet meer. Allemaal grote gebouwen en geen restaurantje meer. Na wat omzwervingen zag ik iemand voor een klein winkeltje zitten. Ik herkende haar direct en zij mij ook. De ontmoeting was meer dan hartelijk. Wat wel een beetje vreemd was, was dat Jun Ying 7 jaar geleden manager van een behoorlijk restaurant was en nu eigenares van een klein winkeltje. Waar eerst het restaurant stond staat nu het Cheng An theater en een torenhoge flat waar Jun Ying een modern appartement heeft. 's Avonds om 10 uur zijn we weggegaan en heb ik Bob het International Club Hotel, waar we de vorige keer logeerden, laten zien. De lieftallige dametjes bij de liften, in Shanghai-dress, maatje 36,  zijn er niet meer maar verder was alles nog hetzelfde. Ik heb hem ook het draaiende restaurant "on top" laten zien. Zeer indrukwekkend.  Ik heb daar zeven jaar geleden een foto gemaakt van de toenmalige bouwput richting station. Nu staat er  een hypermodern winkelcentrum met kantoren in de bovenste verdiepingen.   foto 7, foto 8 Verderop hebben we een biertje gedronken in het Grand Hotel Beijing, in de Imperial Veranda, met muziek en de verlichte, halfronde liften die aan de buitenkant van de gevel van de binnentuin op en neer gaan. Ook daar is niets veranderd, behalve dan dat ze er een gloednieuw hotel met 1000 kamers tegenaan hebben gezet. Het biertje kost er nog steeds 10 gulden. We hebben een taxi genomen om terug te gaan naar ons hotel en hebben in onze stamkroeg nog een biertje gedronken tot een uur of twee. Hier kost datzelfde biertje van 640 ml. 9 dubbeltjes.
(we spreken in dit verhaal nog over ouderwetse guldens en niet over euro's)

Op een metertje meer of minder kijken ze hier niet. Waar ik zeven jaar geleden nog op de grote buitenterrassen van  de Dongchang’an Jie, de grote boulevard die van noord naar zuid dwars door Beijing loopt, ’s avonds laat met een groep jonge chinezen heb gegeten en dronken ben geworden voor omgerekend  7.00 gulden,  staat nu het indrukwekkende Oriental Plaza. In het centrum is deze boulevard nu af. De buitenterrasjes zijn er niet meer en inplaats daarvan nieuwe gebouwen. De gebouwen zijn allemaal vele malen groter, luxer en mooier dan bij ons in Nederland. Verderop in de stad zijn ze alle rondwegen aan het vernieuwen. Minimaal 12 rijbanen of meer. Bij een zo'n weg over een afstand van 2 kilometer aan beide zijden bouwwerken en zo te zien weer allemaal kanjers van wel 16 verdiepingen hoog. foto 9
De oude wijken met hun karakteristieke hutongs worden gewoon met een shovel plat gehaald en uitgegraven tot massale bouwputten. 

Woensdag ging Bob met de groep naar De Muur en moest dus vroeg op. Omdat ik de muur de vorige keer al had gezien ben ik niet meegegaan en heb ’s avonds heerlijk gegeten bij Jun-ying. Het koken is ze nog niet verleerd. Een grote goudbaars van 50 cm in een perfecte sojasaus met verse koriander.
Om het verhaal over Beijing te completeren en jullie niet te veel te vervelen met onze kroegverhalen en fantasieën over de mooie vrouwen hier zal ik proberen om nog wat te vertellen over de verdere bezienswaardigheden in Beijing die ik de vorige keer allemaal bezocht hebt. 

Behalve de muur en de Ming-tombes moet je natuurlijk ook de "De Verboden stad", of zoals de officiële naam is; “Palace Museum”, gezien hebben. Dit gigantische gebouwencomplex van 9999 vertrekken, verspreid over een oppervlakte van 950m, bij 750m, kom je binnen door eerst via de Poort van de Hemelse Vrede te gaan en dan tussen het Sun Yat-Sen park en het cultuurpark van het volk door te gaan naar de volgende poort, de Rechtopstaande Poort (Duan Men) en dan eindelijk via de Meridiaanpoort het eigenlijke terrein op van het voormalige keizerlijke paleis. Via de drie bruggetjes over de Gulden Rivier foto 10 en door de Poort van de Opperste Harmonie ga je dan verder het complex binnen. Adembenemend en ongelofelijk als je bedenk dat er al in 1368 met de bouw is begonnen.
Wat ook een absolute aanrader is, is het Zomerpaleis. Een zeer romantisch park ten noordwesten van Beijing, compleet met tempeltjes, overdekte wandelgangen, bogenbrug over het meer en natuurlijk de paleisgebouwen gelegen tegen de hellingen van een berg. foto 13, foto 14, foto 15, foto 16
En dan natuurlijk De Mu  ur. Dit wereldwonder mag geen toerist missen. Met busladingen vol worden de vele Aziatische toeristen gelost bij de Badalingpas om het gerestaureerde gedeelte van de muur te beklimmen. Denk nu niet, oh leuk even over de muur lopen want dat is er niet bij. Het is hard werken. In feite is de muur een hele grote, lange trap met veel ongelijke treden. Logisch als je bedenk dat het een verdedigingswerk was dat precies over de toppen van de bergen was gebouwd. Af en toe zeer stijl en behoorlijk vermoeiend. Momenteel is de muur 6335 km. lang en is op diverse plaatsen gerestaureerd. Het mooiste uitzicht heeft men
bij Mutianyu en de muur is hier ook mooier en breder dan bij de Badelingpas. Bovendien zijn er gewoonlijk minder mensen omdat het iets verder van Beijing af ligt. foto 17
Toen ik in het hotel terug kwam, waar Jun-ying me had afgezet, lag Bob al te snurken en was kompleet kapot maar met veel trainen komen we er wel.

Het is nu donderdag ochtend en onze bagage staat al beneden klaar om naar het station te worden gebracht. Het station ligt in het zuiden van de stad. De rit er heen is tegelijk een mooie rondleiding. Het station zelf lijkt meer op een vertrekhal van een luchthaven, alleen iets hectischer, dan op een station zoals wij dat kennen. Compleet met scanapparatuur etc. Na een ware veldslag geleverd te hebben op het voorplein en in de grote hal, foto 18 bereikten we de wachtruimte foto 19 want je kunt niet zomaar het perron op. Pas als de trein er is, schoongemaakt is en nagekeken wordt hij vrijgegeven en kun je het perron op en naar de trein toe. Iedereen heeft een genummerd plaatsbewijs dus je hoeft je niet te haasten. Eindelijk in de trein. Alles perfect geregeld en schoon. foto 20 Verschrikkelijk gelachen met de vrije meiden die in ons reisgezelschap aanwezig zijn. Om 22.00 uur gaat het licht uit en probeert iedereen wat te slapen wat natuurlijk maar ten dele lukt. Om zes uur gaat het licht weer aan en begint er een druk verkeer in de trein te ontstaan van chinezen die allemaal naar het toilet willen en allemaal tegelijk hun tanden willen poetsen.
 
Om 7 uur zijn we in Xi-An, de oude hoofdstad van China. Een grote puinhoop in en voor het station, het lijkt wel een revolutie en tot overmaat van ramp regent het ook nog. In een kwartiertje brengt de bus  ons naar het hotel midden in het oude centrum vlak naast de oude stadsmuur die in Xi'an voor een groot deel nog intact is. Om half negen eerst weer een briefing met een gezamenlijk ontbijt. Een soort broodpap met bouillon dat hier de specialiteit is. Van ons hoeft die specialiteit niet zo. 's Ochtends hebben we de stad verkent en wat gedronken, maar het bleef regenen dus hebben we  maar een Chinese pizza in een klein zaakje besteld. Toen het droog was zijn we terug gegaan naar het hotel om een paar uur te slapen. Om klokslag zes weer de stad in, wat foto's gemaakt en midden in de oude moslimwijk gegeten. We hebben ons best geamuseerd met een groep jonge chinezen die duidelijk het weekend aan het vieren waren. Let wel, er heerst in China een 24 uurs economie van 7 dagen per week. Normaal gesproken zie je geen verschil tussen een Zondag of een Maandag. Er kwam een fluitspeler het restaurantje binnen die voor ons westerlingen een kerstliedje speelden (waarschijnlijk het enige westerse liedje wat hij kon spelen) maar voor een paar yuan stuurde wij hem naar de tafel naast ons om voor de jongelui wat leuke Chinese deuntjes te spelen. foto 21 Het werd erg gewaardeerd en we hebben nog veel gelachen. Na het eten zijn we in de 1+1 discobar terecht gekomen. Je gelooft je ogen niet. De Challenge in Hoofddorp is er niets bij.  Go-Go-dancers, discomeiden, een grote neger als voorzanger, rookmachines, lasershow, een verhoogde dansvloer en stampvol jonge chinezen. Ook in deze disco de aparte kamertjes voor complete families of groepen vrienden, en een vrouwtje wat doodleuk, in het donker en tussen de massa's mensen door, de vloer loopt te vegen. Een verschijnsel dat je overal in China tegenkomt. Rond 01.00 uur terug naar het hotel want morgen vroeg gaan we met de groep naar het terracotta leger. 's Ochtends geen regen maar een  strakke blauwe lucht, zon en 28ºC.
Even buiten de stad Xi-An is in 1974 bij toeval door een boer een beeld in de grond gevonden. Het bleek een onderdeel te zijn van, wat later genoemd werd, het 8ste wereldwonder. Duizenden soldaten van gebakken klei en allemaal anders van houding en gelaatsuitdrukking. foto 22 Paarden, strijdwagens, een compleet leger heeft men intussen uitgegraven en men is nog steeds aan het graven en denkt nog meer te vinden. foto 23, foto 23a De vindplaatsen zijn nu allemaal overdekt en er is een groot museumcomplex ontstaan met de hele souvenir-santenkraam erom heen. (Terracotta leger)

De volgende dag om 12.30 uur naar het station op weg naar Chengdu, de hoofdstad van de provincie Sichuan.  Ook dit station is weer een drama en de trein stamt uit het stenen tijdperk. De coupé’s doen denken aan de barakken van een concentratiekamp. foto 24 Tot overmaat van ramp is het een stoptrein. Hij kronkelt zich een weg door het berglandschap, wat al niet opschiet, en stopt bij elk gehucht. Na 17 uur (dus om 7 uur 's ochtends) zijn we in Chengdu. De kamers in het hotel zijn nog niet klaar, we zijn te vroeg.  Dan maar eerst de briefing en eindelijk onder de douche. 
We zitten in een buitenwijk van de stad met 4 miljoen inwoners dus dat wordt de taxi. Op naar de Wuhou-tempel. Daar we nog moeten ontbijten, doen we dat langs de straat  met rijst, hete sperziebonen en komkommer, allebei in een soort hete roetjaksaus. foto 25 Bij Bob slaan de vlammen zijn bek uit. De tempel ligt in een klein park en stamt uit de 5de eeuw. foto 26 Hij is gewijd aan Zhuge Liang, een belangrijk staatsman en raadgever van koning Liu Bei. foto 27 In de tempel de geschiedenis van het Koninkrijk Shu en veel grote beelden van belangrijke mensen uit die tijd (221-263). Na het bezoek aan de tempel gaan we naar het centrum van de stad. Hier is het maandagochtend maar het lijkt wel of alle 4 miljoen inwoners hier rondlopen, fietsen of rijden. In de namiddag naar de volgende tempel, een van de oudste en grootste actieve taoïstische tempelcomplexen van Chengdu en omgeving. De gebouwen dateren uit de tweede helft van de Qing-dynastie (1644-1911). Bij deze tempel ligt ook een zeer druk bezocht en beroemd theepaviljoen. foto 28 Daarna eindelijk even op een luxe terrasje tijd voor een koud biertje. In de trein en ook in de stad Chengdu is het bier meestal niet gekoeld, niet omdat men daar te beroerd voor is maar de mensen in Sechuan vinden niet gekoeld drinken lekkerder en ze zeggen dat het gezonder is als het lichaam niet van die grote temperatuurverschillen opdoet.
In de buurt van de Wuhou-tempel zijn nog resten van de oude stad te zien foto 29 en wordt er ook gebedeld door monniken. Dit is trouwens een van de weinige plaatsen in China waar ik heb gezien dat er gebedeld wordt. In deze buurt merkten we voor het eerst iets eigenaardigs op. Er zijn hier erg veel kapperszaken maar de ene zaak werkt met veel TL-licht en open ramen en in andere zaken is er bijna geen licht en zijn meestal de ramen gedeeltelijk geblindeerd met een blauwe folie, zogenaamd tegen de zon. Ook zijn deze zaken meestal versiert met kerstboomverlichting langs de ingang. Ik opper dat het iets met prostitutie te maken moet hebben maar Bob heeft nog zijn twijfels. Raar, normaal ruikt hij zoiets altijd feilloos. foto 29a

Het is nu dinsdag ochtend en we hebben even tijd om te internetten. De groep is naar de Pandaberen, die in deze provincie (Sichuan) nog in het wild leven, maar beren zijn beren zegt Bob, niet wetend dat Panda's in het geheel geen beren zijn, en ik heb ze al een keer gezien.
Na het internetten zijn we de stad in gegaan en hebben op een terrasje van een kleine karaokebar wat biertjes gedronken, zonnebloempitten gekraakt en ons uitstekend geamuseerd met de plaatselijke opgeschoten jeugd. Ze verstaan ons niet maar vinden ons erg interessant.
Om half vijf worden we bij het hotel opgepikt en gaan we naar de trein. Weer zo'n museumstuk, maar alles went, we beginnen al aardig echte China-gangers te worden. Als de trein rijdt blijkt er geen restauratiewagen te zijn. Dat is minder, maar gelukkig komen ze met bier langs. Gelijk maar een voorraadje van 12 flessen neer laten zetten. 640 ml. weten jullie nog. Gaat er makkelijk in. Om negen uur staan we plotseling stil. (21.00) De locomotief heeft storing. Na een half uurtje is het verholpen (zegt men) maar 's nachts staan we nog eens twee uur stil dus pas om half elf de volgende ochtend in
Panzhihua, waar we om elf uur in het hotel zijn. Bloedheet hier, dik 35ºC. Snel onder de douche en in het stadje eten. Gebakken hart en uierboord (vermoed ik) met allerhande groenten, Het is duidelijk te merken dat men hier geen westerlingen gewend is. We worden met veel egards geholpen en eten als een vorst. Constant staat er een meisje op te letten of we niet nog wat nodig hebben.
Zo, eerst wat slapen om vervolgens weer het stadje in te gaan. Ondertussen hadden we op het nieuws wat van de aanslag op de Towers in Amerika gezien dus op naar het internetcafé. Daar zagen we de opnamen van de ramp en de rest van het nieuws, maar via de email ook dat Bob weer Oom was geworden. Dat moest gevierd worden dus zijn we  nog een potje gaan bowlen met de jongelui en om 12 uur naar bed. Het is hier 's nachts nog 28ºC.

De volgende ochtend gaan we om 8 uur met de bus op pad. Ook zo'n mooi exemplaar. Na een uur staat hij voor de eerste keer stil. Het kreng kan niet tegen de berg op komen. Volgens mij lopen niet alle cilinders mee. Na een kwartiertje gaan we weer verder. Na nog enkele stops en met veel moeite halen we een klein dorpje in de bergen waar geluncht wordt. foto 30, foto 31 Het eten wordt ter plekke voor ons klaar gemaakt. Mooie foto’s denk ik. foto 32 Ondertussen zijn er twee kleine moderne busjes door de leiding geregeld. Een voor de bagage en een voor de groep. Dat rijdt een stuk comfortabeler. Het berggebied waar we doorheen rijden is zeer hoog en stijl. Diverse keren moeten we stoppen om kuddes geiten en/of karbouwen te laten passeren. De weg is zeer slecht en mag de naam niet hebben. (Momenteel is er hier een grote moderne snelweg aangelegd. (2009)) Het laatste deel rijden we langs een woeste stroom die steeds breder wordt en de bovenloop blijkt te zijn van de beroemde Yangzi rivier. (Yangtse Kiang) Het landschap is prachtig en doet sterk aan Indonesië denken. foto 33 Uiteindelijk toch nog om half zeven in Lijiang. Een klein stadje op 2600 m. hoogte in 't noordwesten van de provincie Yunnan, dat tussen Birma en Vietnam in ligt. Het ligt aan de voet van een 5596 m. hoge berg, genaamd: "de Jade Draak Berg" en is bedekt met eeuwige sneeuw. De bergen verklaren waarom het hier maar 24ºC. is. Perfect weer.  Lijiang is de zetel van het autonome gewest Naxi, waar de Naxi-mensen wonen. De stad wordt omgeven door 12  hoge bergtoppen en deze zijn meestal in wolken gehuld. Het zijn de uitlopers van de Himalaya. De stad bestaat uit twee delen, gesplitst door de "Leeuwenheuvel". Het oude en het nieuwe Lijiang. Het oude gedeelte, waar 50.000 mensen wonen, is meer dan twee honderd jaar oud en na een zware aardbeving geheel gerestaureerd en het staat op de Wereld Monumenten lijst. Gemotoriseerd verkeer is er ten strengste verboden. foto 33a
De volgende ochtend hebben we eerst de was geregeld en gaan dan op naar de "ancient city". foto 34 Uiteindelijk hebben we een wat westers georiënteerd cafeetje gevonden waar we van gebakken eieren met bacon, toast met boter en prima koffie hebben genoten. De hele dag door het stadje gezworven. Valkenburg in het groot maar veel gezelliger en heel pittoresk. foto 35 Een complete film volgeschoten en 's avonds tot twaalf uur op een terrasje gezeten met nog een paar mensen van de groep en koud bier. Fantastisch.
Het is zaterdag 15 sept.. Je vergeet hier constant welke dag het is maar door terug te rekenen kom je er wel achter. Uitgeslapen gaan we de stad in om ansichtkaarten te kopen en te posten. Daarna naar het Black Dragon Pool. Een romantisch park compleet met boogbruggetje en paviljoentjes. foto 36 Rond twee uur begon het te regenen juist als we langs een volksdanstheater lopen. Wij naar binnen. Er is niets te doen maar na enig onderhandelen huren we de hele show van meer dan twee uur voor ons alleen af. Dansers en danseressen worden opgetrommeld en het feest gaat beginnen. Geweldig. foto 37 Na de show nog wat praten met de mensen en natuurlijk met de danseressen op de foto. Rond vijf uur, toen het droog was, zijn we terug gegaan naar het hotel waar we te horen kregen dat we morgenochtend om 9 uur vertrekken naar Dali. Zodoende hebben we eerst maar even dit gedeelte van het verslag doorgestuurd in café Praque waar we ook gelijk maar wat hebben gegeten. De eigenaar is een slimme jonge chinees die dankbaar gebruik maakt van het toerisme in de "old town". Westers georiënteerd voedsel, goede koffie, een schone kamer met zes bedden (questhouse) etc. 
 
Internetten kun je overal in China. Lang niet iedereen heeft thuis een computer maar de jeugd wil toch met computers bezig zijn. Dit betekend een enorme markt voor ondernemende chinezen. Een garagebox, een schuur of wat dan ook, het maakt niet uit. Er worden wat machines neergezet en voor een luttel bedrag kun je internetten. Soms zijn de verbindingen snel, soms tergend langzaam. Heeft zo’n zaakje b.v. ADSL-aansluiting dan zal hij daar zeker reclame mee maken. Ook de prijzen lopen sterk uiteen. Het is maar net wat men denkt te moeten vragen . Aan prijsafspraken doen ze niet. We hebben voor een uur internetten prijzen betaald die varieerden van ƒ 1,00 tot ƒ 7,50. Al die zaakjes zitten vol met jeugd en de meeste spelen spelletjes die ze van internet downloaden of  "on-line" met anderen spelen.  Als dan ook overal het geluid van de computer aanstaat kun je je voorstellen wat een ontzettende herrie dat geeft.
Na het eten zijn we naar de Naxi (nassie) Music Hall gegaan, waar we een concert hebben bijgewoond van traditionele Naxi-music. Heel indrukwekkend. Een meer dan 200 jaar oud chinees theater met rode pilaren, lampionnen, balkonnetjes, lange doeken met karakters, alles er op en er aan.
Het orkest, (36 man sterk) bestond voornamelijk uit oude mannen met van die vlasbaardjes en allemaal in traditionele kledij. De gemiddelde leeftijd was, denk ik, 80 jaar. foto 38
De avond hebben we natuurlijk afgesloten met een terrasje. Zeer romantisch en feeëriek in de "Old Town". Op de terugweg zag Bob een sekswinkeltje, wij naar binnen maar dat viel tegen. De helft van de voorraad bestond uit condooms, van gewoon tot pret met vingers. Verder opblaaspoppen, kunstkutten en dildo's, weer in alle soorten en maten. We hebben na veel afdingen alleen een paar dozen Chinese viagra meegenomen. Als we overhouden weten jullie waar je terecht kunt. Bij Bob.

Zondag  zijn we om half acht op, om 8 uur Chinees ontbijt met slierten, warme taugé, gestoomde broodjes etc. en om 9 uur met de bus naar Dali waar we na ruim 4 uur arriveerden. Ons hotel ligt midden in het oude centrum en is tot nog toe het meest chinees uitziende hotel van de reis. Heel sfeervol. Dali is een klein toeristisch stadje op een hoogvlakte dat op 2000 m. ligt  Met aan de ene kant de Cangshan (azuren bergen) en aan de andere kant het Erhai-meer. Dali is bekend om zijn marmergroeven. Dat is dan ook de hoofdmoot hier in de souvenirwinkeltjes. Marmer in alle vormen en maten, van met marmer ingelegde meubels tot aan marmeren siereieren op houten voetje. Wat echt Daliaans is, is een schilderij van marmer. Dat is een dunne plaat gepolijst marmer waarvan de maker vond dat het een mooie doortekening had. Die plaat wordt ingelijst in een mooie bewerkte houten lijst en als schilderij verkocht. Deze souvenirs heb je in alle maten van heel klein tot wel  anderhalve meter aan toe. Dan worden ze ook meer als kamerscherm gebruikt. Even buiten Dali staan de beroemde drie Pagodes met daarachter een volledig vernieuwd tempelcomplex.
Hier in Dali woont voornamelijk het Bai-volk waarvan er velen nog de originele klederdracht dragen. Ook zie je veel andere minderheden. De vrouwen hier in het zuiden worden steeds diversen en wat minder mooi. Ze worden wat steviger en cupmaat C signaleren we ook wat meer. Bob heeft een massagesalon ontdekt en komt daar stralend van terug!!! Hier zijn het de massagesalons die versierd zijn met kerstverlichting net als de kapperszaken in Chengdu. Prostitutie en porno zijn verboden in China. Je ziet dan ook geen tijdschriften of iets dergelijks met verboden afbeeldingen en er wordt niet getippeld op straat. Als vreemdeling kan het je pas en je visum kosten, wat betekend dat je het land niet meer uit kunt en de vrouw hangt zelfs gevangenisstraf boven het hoofd. Daarom dat deze diensten altijd gecamoufleerd worden aangeboden en meestal in massagesalons of op hotelkamers.

Maandag zijn we met de bus naar de weekmarkt in een klein dorp langs het Erhai-meer geweest. Dit is de grote regionale markt voor de hele streek.   Wat een puinhoop. Je gelooft je ogen niet. Tot en met een tandarts is er. Maar dan wel met een boor die met de voet, als een naaimachine, wordt aangedreven. foto 39, foto 40 's Middags gaan we met een boot het Erhai-meer op. foto 38a Aan de overkant in een klein bergdorpje hebben we geluncht in de woning van de schipper. Ook een hele belevenis. 's Avonds de beest uit gehangen bij de "Italiaan", midden in het centrum van Dali,  met een man of tien, maar de volgende ochtend natuurlijk de rekening: een kater. foto 41, foto 42
De afgelopen dagen komen we veel militaire colonnes tegen. Van onze gids hoorden we dat dat in verband met buurland Afghanistan is. Verder merken we hier in China niets van de commotie, die de aanslag op de Twintowers heeft veroorzaakt in de wereld.

De 19de vroeg op pad naar Kunming. Eindelijk een zeer redelijke bus. Later heb ik begrepen dat de keuze van bus meer aan de reisorganisatie lag dan aan het feit dat er in China geen goede bussen zouden zijn. Een kwestie van geld dus. Na onze klachten werd het vervoer beter. De hele route gaat door een berglandschap over een zeer goede tweebaans tolweg. In Kunming logeren we in een groot maar oud en verwaarloost hotel. Geen punt. Alleen wat eten en slapen en de volgende ochtend weer op weg.
Kunming zelf is een miljoenenstad. Het gedeelte waar het hotel staat, in een buienwijk,  ziet er troosteloos uit. Oost-Duitse straatbeelden wat betreft de architectuur. We zijn meteen maar weer de wijk  achter het hotel ingegaan.  Weer een markt. Niet twee straten, niet 5 straten maar een hele wijk. En weer een zooitje want ook het verkeer moet natuurlijk door deze straten. Maar als iemand besloten heeft zijn handeltje midden op straat uit te stallen is er een probleem. Maar geen enkele chinees die zich opwint. Uiteindelijk zijn we maar ergens gaan zitten om de boel eens rustig aan te kijken en te zien hoe de Gordiaanse verkeersknopen werden opgelost. Gelijk staan er twee glazen thee en even later twee bakjes met rijstpap voor ons op tafel. De specialiteit hier en zeer smakelijk. Een uurtje later loopt de hele tent vol. Allemaal eten in groepen van vier tot wel 12 man. Dus wij ook maar wat besteld op de bekende manier. Serveerster meenemen en langs de tafels lopen. Kijken wat je aanstaat en dan aanwijzen wat je hebben wilt. Het werkt perfect en iedereen heeft de grootste lol. De mensen aan tafel gaan zelfs adviseren maar daar begrijpen wij dan weer niets van en dus nog meer lol. Chinezen lachen graag en veel.
We gaan laat terug naar het hotel. Daar hoorden we van anderen dat het centrum zeer modern en nieuw opgetrokken is en er nog volop gebouwd wordt. Maar we hadden geen zin meer in weer een warenhuis. In Xi-An hebben we dat al gezien. Een warenhuis dat zeker twee keer zo groot is als de Bijenkorf in Amsterdam met in het midden een grote vide met vier dubbele roltrappen vol met mensen. Alsof de Arena leeg loopt na de wedstrijd tegen Feyenoord. Wat een mensen. Een ware volksverhuizing.

De volgende dag naar het "Stenen Woud". Een stuk natuurschoon op 3 uur rijden van Kunming. Een heuvelachtig landschap waarin allemaal rotspilaren staan. Tot wel 30 meter hoog.  We zijn er omheen en er doorheen gelopen. Af en toe is het net of je in een grot loopt. Erg mooi en zeer indrukwekkend. foto 43, foto 44 Het hotel waar we verblijven ligt in dit park, heel modern en tot nog toe het beste, maar 's avonds is er geen barst te doen. Komt goed uit, kunnen we eindelijk eens op tijd naar bed.
Zo, heerlijk uitgerust. Om 11 uur op pad. Onderweg een kwalitatief perfecte lunch genoten met o.a. geroosterde eend. De specialiteit in deze streek. foto 44a

Het zal een echte reisdag worden. Eerst drie uur met de bus  naar het vliegveld. Dan een binnenlandse vlucht van een uur met een Boeing 737. Het vliegveld is super modern. Aangekomen in Guilin nog een rit met de bus van dik  twee uur. We arriveren om 20.00 uur in hotel Golden Dragon in het centrum van Yangshuo, zeer schilderachtig gelegen aan de rivier de Li. Guilin en Yangshuo liggen midden in een landschap van karstgebergte. (kalksteen) Volgens velen is dit landschap het mooiste ter wereld. De dichter Han Lu (768-824) beschreef het als volgt: "De rivier vormt een groene zijden gordel, de bergen zijn als haarspelden van blauwe jade." foto 45 Het werd nog 02.00 uur. Morgen gaan we de rivier op.
Rustig aan wakker worden en dan ontbijten. Alvast wat in het stadje rondgekeken. Zeer, zeer toeristisch maar toch op een gezellige manier. Om 14.00 uur met een rammelkast naar het vissersdorp XingPing. Duurt dik een uur over een weggetje dat een eeuw geleden eens geplaveid was maar nu duidelijk aan de builenpest leed. In Xingping
met een "riverboat" drie uur lang op de Li gevaren. Een zeer fascinerend landschap. Zo mooi dat een opname hiervan gebruikt is om het 20 yuan biljet mee op te sieren. Daarna in het dorp gezamenlijk gegeten en toen het donker was weer de rivier op. Nu om het vissen met getrainde aalscholvers te zien. Heel apart,  zeker als je bedenkt dat aalscholvers van naturen zeer schuwe vogels zijn. foto 46
We hadden al een brommer met zijspan geregeld om ons de volgende ochtend naar Moon Hill te brengen. Een berg met een heel aparte rotsboog er boven op. foto 47 Je moet wel meer dan 1200 ruwe granieten treden omhoog. Maar dat heb ik maar niet van te voren tegen Bob gezegd. Onze lieftallige gids en chauffeuse bracht ons eerst naar de Dragoncave. Je kent het wel, een kalksteen druipgrot met veel stalactieten  en ondergrondse meertjes en zo. foto 48 Alleen weer allerlei gekleurde lampen er op wat het geheel erg onwerkelijk maakt, maar ja, de chinees is nu eenmaal gek van kleuren en het overgrote deel van het toerisme bestaat nog altijd uit Chinesen. De hele rondleiding duurde meer dan  een uur.
Daarna verder naar Moon Hill. Na 200 treden begon Bob al te schelden en transpireerde hij als een otter. Het is hier nl. 30
ºC. Tot twee keer toe wilden hij weer naar beneden maar iedere keer wist ik hem over te halen om door te gaan.  Uiteindelijk hadden we een prachtig uitzicht. foto 49 De hele trip duurde meer dan 4 uur. De rest van de dag zijn we in Yangshuo gaan  relaxen. (Terrasje, biertje, vrouwtjes kijken.)

24 sept, lekker niets gedaan behalve dan wat souvenirs gekocht, op terrasjes gezeten en ’s avonds naar de disco. Ook hier weer als danceboy op een verhoging opgetreden. Ze vinden het geweldig. Ze denken, die westerlingen weten wel hoe het moet en zijn van de nieuwste hype’s op de hoogte. Als je aan je oor krabbelt doet de hele dansvloer je na.
Ook hebben we weer een brommerkarretje geregeld voor morgenochtend. Laten we ons lekker door de omgeving rijden. Natuurlijk door hetzelfde wijfie. En voor morgenavond hebben we alvast in een dorp hier in de buurt een eetkamer gereserveerd want we gaan met een aantal van de groep "hond" eten. Het schijnt het beste hondrestaurant van de omgeving te zijn. Een “local agent” heeft dit voor ons geregeld en als tegenprestatie mag hij gratis met ons mee. Het wordt de avond van zijn leven. Ik heb nog nooit iemand zo zien genieten.
 

25 sept. Drie uur lang hebben we in een zijspan door de omgeving gecrost. Bob als een pasja breeduit en ik moest maar zien. Mazzel dat ik niet zo vet ben. We hebben weer veel gezien, o.a. een dorpje met een dorpshuis van meer dan duizend jaar oud foto 49a  waar we thee hebben gedronken en onderweg kwamen we in een vreemde situatie.   Er werd aan de weg gewerkt en dus konden we er niet door. Overal rotsblokken en rommel. Het duurde een kwartiertje en eindelijk had onze gids het voor elkaar dat voor 30 yuan de motor met zijspan over de barricade getild zou worden. foto 50 Onze gids zat er wel mee want ze vond het erg veel geld. Maar de wegwerkers/sters, zeker zo’n stuk of dertig waren zeer stellig en wij vonden het geen punt. Ik kon de humor van de situatie wel inzien. Het landschap met mensen aan het werk op de akkers en ook de Dragonbridge van meer dan 500 jaar oud waren meer dan de moeite waard. foto 51

 ’s Middags hebben we afscheid genomen van onze drie jongste fans. foto 52
Ze vonden het heel erg dat we weg gingen. Het zijn drie schattige meisjes  respectievelijk 9, 10 en 11 jaar. De middelste heeft zichzelf een stuk of twintig liedjes geleerd en twee akkoorden op de gitaar. Voor 5 yuan zingt ze een liedje en voor 10 yuan drie. De twee andere schatten verkopen rozen. Ze zijn alle drie zeer geraffineerd en hebben een heel scala van verkooptrucjes in huis, te beginnen bij lief te kijken tot aan massage aan toe. Waarschijnlijk worden ze geëxploiteerd maar van iemand anders hoorden we dat ze in december naar school gaan. In ieder geval zijn ze zeer vertederend en gaven ons die middag gratis rozen en zongen met z’n drieën een paar liedjes.

Om zes uur gaan we met de taxi naar het hondrestaurant. Midden in een gehucht een Chinese bouwval en dat was het. foto 53 Met z’n allen op Chinese wijze in een kamertje. Hond hoef je dus niet meer te bestellen. Smaakt in de verte naar draadjesvlees maar dat is malser en vreemd of exotisch is het ook niet. We hebben nog wel even in een andere eetkamer met vier Chinese zakenmannen wat sinterklaasliedjes en het beroemde lied van Vrouw Haverkamp gezongen en een paar biertjes met ze gedronken. Ook Bob had nog een repertoire van een paar liedjes maar die zijn niet  geschikt voor internet. Het zingen vonden de mannen prachtig maar begrijpen deden ze het niet. Met de snortaxi (een driewielig motortje met een overdekt bakje als duozit) terug naar het hotel waar we rond half elf aankwamen. Xiulan wacht weer op me en de rest gaat een biertje drinken. Bob komt om half twee de kamer binnen maar heeft de volgende ochtend de grootste moeite met om half zeven wakker te worden.

Weer in zo’n krakkemikkige bus naar Wuzhou, een grote havenstad aan de delta van de Parelrivier. Het vervoer is miserabel.
’s Avonds hebben we met de hele groep HotPot gegeten en daarna hebben een paar van ons op de twintigste verdieping van het hotel, waar de karaokebar en de disco zijn gehuisvest, de verjaardag van iemand van het reisgezelschap gevierd. Zeer romantisch gedanst met onze reisleidster, die beweerde dat ze niet kon dansen. Gezamenlijk hebben we “Lang zal hij leven” gezongen en onze lieftallige gids heeft ook nog twee liedjes via de karaoke-installatie gezongen.

Karaoke is in China bijzonder populair. Je kunt het overal en op verschillende manieren doen. Wij vinden het het leukst als het in het openbaar, b.v. in de disco, wordt gedaan. Men schaamt zich niet om op het toneel te komen zingen. Je krijgt de indruk dat elke chinees kan zingen. Ik heb ook wel meegemaakt dat men gewoon op zijn plaats blijft zitten en zo met een draadloze microfoon zingt temidden van zijn vrienden of zakenrelaties. Wil je een duet zingen dan is daar speciaal personeel voor beschikbaar om samen met jouw te zingen. Weer een andere manier is om een apart kamertje te huren om daar met je eigen mensen te zingen. Dat afzonderen doen de chinezen trouwens wel meer. Ook in restaurants zijn altijd aparte kamers beschikbaar maar zijn er aparte kamertjes in de karaokebar dan kan het ook zijn dat dat camouflage is. Maar dat heb je snel genoeg door.
De laatste week kom ik hooguit zes uur gemiddeld per nacht in mijn bed maar ik heb me in jaren nog niet zo goed gevoeld. Bob moet ik elke ochtend wakker maken. Zo hebben we de taken aardig verdeeld.

Eindelijk eens in een super de luxe bus naar Zhaoqing waar we inschepen op een snelveer, een catamaran waar 600 man op kan en dan met een vaartje van 80 km. naar Hongkong. foto 54 Vanaf Yangshuo werd het landschap al steeds tropischer. Veel palmen, bananenbomen en mangobomen. Grote varens en suikerriet. En met gemak 38ºC. Heerlijk weer.
In Zhaoqing hebben we afscheid genomen van onze lieve gids. Doet wel pijn maar als “National Agent” mag ze de grens niet over. Wij denken dat Hongkong chinees is maar als je de veerboot op wilt moet je gewoon door de paspoort controle, wordt je uitgestempeld en je bagage gescreend. Niks chinees, gewoon buitenland.
Op de veerboot heb ik de afgelopen vier weken nog eens de revue laten passeren. Alle contacten die ik heb gemaakt, de hernieuwde kennismakingen, het fantastische land, de geweldige mensen. Afscheid nemen is niet leuk.
 

De aankomst in Hongkong over het water is zeer indrukwekkend. Eerst langs de “New Territorys” waar de woontorens staan. Allemaal minimaal 30 verdiepingen hoog. Dan de aankomst, langs Hongkong Island met z’n wolkenkrabbers, en aanleggend in de ferryport in Kowloon. Vijf minuten met de bus naar Hotel West. Bagage afgooien en de stad in want morgenochtend moeten we alweer om half tien weg in verband met de verscherpte en uitgebreide veiligheidsmaatregelen op het vliegveld.
Met de metro naar Hongkong eiland. Daar tussen de wolkenkrabbers door naar de “Peaktram” Het is net een virtuele wereld met allemaal verschillende rij- en loopniveau’s, roltrappen, omloopjes, soms eerst een entree in om een verdieping hoger weer verder te kunnen. Dit is het beroemde centrum-district, kortweg Centrum, wat geheel in floodlight staat. foto 55, foto 58 Dan in 9 minuten omhoog met de kabeltram die soms een helling heeft van 45º. De buitenwereld staat scheef. De piek zelf is  ±550m. Het trammetje brengt ons naar ongeveer 400m., alwaar een groot souvenircentrum, een uitkijkplatform, restaurants, museum, pretpark, etc. Je hebt een fantastisch uitzicht over Hongkong centrum en Kowloon. Alles in gekleurd floodlight. Net een sprookje. De rest van de avond hebben we doorgebracht in Kowloon. Wat rondgehangen op de Nankingroad en de Jordanroad. Het is duidelijk een verschil met China, stukken moderner. Natuurlijk een nachtmarkt op Templestreet,  nachtwinkels, nightclubs, karaokebars, massagesalons, sauna’s en wat al niet meer. En niet te vergeten de Eyecatchers. foto 57 De reclameborden dwars over de straat. Ook hier weer een 24 uurs economie.

De volgende ochtend met de bus naar het vliegveld. Net zo modern als schiphol. Net zo groot. Alleen naar de gates gaat iets anders. Drie grote roltrappen brengen je diep onder de grond, daar kom je dan op een perron met glazen wanden. Elke drie minuten komt er een metro aan en dan gaan de glazen wanden open precies daar waar ook de deuren van de metro open gaan. Dan onder het zeewater door naar het eigenlijke vliegveld wat midden in zee ligt. Zeer efficiënt aangepakt. Precies op tijd de lucht in. Ik word er nog steeds niet vrolijk van. O.K. het biertje vanavond in mijn stamkroeg zal evengoed wel smaken.

Bye, Bye, John en Bob.

Print