Eén kind of Twee?
Kunnen we het ons veroorloven?

Door Lu Rucai, reporter van de China-Today, 26-01-2007

 

                DE één kind politiek, strak doorgevoerd sinds de late jaren 1979, heeft zijn vruchten succesvol afgeworpen in het land met de grootste bevolking ter wereld. Onder de weinige bevoorrechten, die uitgezonderd zijn van deze wet, zijn echtparen die zelf enig kind in hun gezin waren. Stellen in deze categorie zijn nu op een leeftijd om zelf een gezin te stichten. Dat werpt twee vragen op: hebben ze het recht om een tweede kind te nemen? En als dat zo is heeft dat dan een geboortegolf tot gevolg?

Een tweede kind
De wet op gezinsplanning staat twee kinderen toe aan echtparen die beide enig kind waren in hun respectievelijke families. "We hopen dat al deze stellen inderdaad besluiten om een tweede kind te nemen", verklaarde Li Yun Li, onderdirecteur van het Beijing Stedelijk Bureau Bevolking en Gezinsplanning. Het aanmoedigen van de stellen die in aanmerking komen voor een tweede kind is gebaseerd op de veronderstelling dat twee kinderen in een gezin als betere burgers opgroeien. Deze veranderde politieke zienswijze, geeft in het hele land een alternatief aan volwassen stellen, die beiden zelf enig kind waren. Een van hen is Xiao Yang, 28 jaar, en zijn vrouw. "We willen twee kinderen, ideaal is natuurlijk een jongen en een meisje", zegt Xiao. Zijn vrouw en hij zijn het er over eens dat een kind van hun niet alleen zal opgroeien, zonder broertje of zusje, zoals zijzelf hebben ervaren.
In een rapport, dat door Sina.com is gepubliceerd en is gebaseerd op de ondervraging van 6007 mensen die 'enig kind' zijn en zijn geboren tussen 1980 en 1989, klaagt 61,3% erover dat ze geen broertje of zusje hadden om mee te spelen en op te groeien. 66,9% is opgegroeid met de hoop dat hun ouders nog meer kinderen zouden krijgen. De eenzaamheid van het 'enig kind' zijn, wat ze tijdens hun kinderjaren ervoeren, is in 46,1% van de gevallen verantwoordelijk voor hun besluit om twee kinderen te willen.
Maar er zij ook andere, meer praktische redenen om een tweede kind te willen. Cheng Yun uit Beijing heeft twee broers en is de oudste van twee dochters. Zij is dus verplicht zich te houden aan de één kind politiek, wat een reden is om zich bezorgd te maken. Zij verklaard: "De verantwoordelijkheid voor onze ouders als ze ouder zijn, ligt bij ons alle vier. Maar als ik ouder ben zal de verantwoordelijkheid voor mij en mijn man en voor de schoonouders van mijn dochter, bij haar alleen liggen. Het zal een zware last voor haar en haar man zijn". Dit is in het algemeen een zware last voor al diegenen die enig kind zijn. 

Tweede kind kriebels
Van de, tussen januari en juli 2006, 300.000 net getrouwde stellen, allen geboren in de jaren '80, waren er 7100 'enig kind', 6100 vrouwen en 1000 mannen. Onder hen waren ongeveer 900 stellen die in aanmerking kwamen voor twee kinderen. "Men kan aannemen dat dit gevolgen zal hebben voor de groei van de stedelijke bevolking. Het is nu nog een te verwaarlozen aantal stellen dat toestemming vraagt voor het hebben van twee kinderen", verklaard Xie Anguo, onderdirecteur van het Stedelijk Bureau Bevolking en Gezinsplanning in Guangzhou. Xie verklaard verder, "Weinig stellen die aan de criteria voldoen maken gebruik van de mogelijkheid om twee kinderen te hebben. Velen willen helemaal geen kinderen, vaak om economische redenen".
Gezien zijn bevindingen betwijfeld Xie of de mogelijkheid tot het hebben van twee kinderen veel invloed zal hebben op de bevolkingsgroei van Guangzhou of die van China.
De droeve kant van de zaak is dat het hebben van meerdere kinderen tegenwoordig een luxe is.
Sinds dat Lanzhi, negen maanden geleden een zoon baarde, verlangd ze naar een dochter. Maar zonder dat ze een lot in de loterij wint of een andere financiële meevaller heeft, zal ze tevreden moeten zijn met haar zoon. Het in verwachting zijn en de geboorte van haar zoon kostte Lanzhi 10.000 yuan (1000 euro). Ze betaalde meer dan 500 yuan per maand voor kindervoeding en dergelijke en 1200 yuan voor een oppas. Dit bij elkaar opgeteld, te samen met kleertjes, luiers en andere noodzakelijke spulletjes, kost de baby 2000 yuan per maand, ongeveer haar gehele maandsalaris.
En deze uitgaven zullen aanmerkelijk stijgen als haar zoon naar school moet.
In een onderzoek door Sina.com onder 20.000 stellen in de geschikte leeftijd, gaf 66,9% aan dat de "financiële druk" de reden was om te besluiten maar één kind te nemen. Ook een onderzoek van het Stedelijk Bureau Bevolking en Gezinsplanning van Guangzhou toont aan dat de buitensporig hoge kosten de hoofdreden is van veel stellen met één kind, om er geen tweede kind bij te willen hebben. Dit is begrijpelijk als je de resultaten ziet van een studie door de socioloog Xu Anqi, van de universiteit voor sociologische wetenschappen van Shanghai. Professor Xu concludeert dat het opvoeden en grootbrengen van een kind in een grote of middelgrote stad in het district Xuhui, gemiddeld 490.000 yuan kost.
Een andere reden om geen gezinsuitbreiding te willen is de druk om niet buiten de sociale standaard te vallen en nog een reden is, om als stel nog wat financiële vrijheid te hebben, zo concludeerde het Stedelijk Bureau Bevolking en Gezinsplanning in Guangzhou.
Zhang Jin is drie jaar getrouwd en heeft nog een plannen voor gezinsuitbreiding. "Hoe kunnen we een kind verzorgen als we nauwelijks voor ons beiden kunnen zorgen?", is het argument van haar en haar man naar haar ouders toe, die hoopvol uitkijken naar kleinkinderen. Maar afgezet naar het leven dat dit stel leidt, theaterbezoek, nachtclubs en weekendjes weg met vrienden, is het argument niet erg geloofwaardig. Doorvragend gaf Zhang toe: "Eens zullen we een kind hebben, maar al de lol en het heerlijke leven dat we nu hebben zal dan over zijn. En dat is geen prettig vooruitzicht".
Dit standpunt is geen verrassing voor professor Zhou Changhong van het Nanjing Centrum voor Gezinsplanning. Hij verwijst naar een onderzoek onder mensen in de relevante leeftijdsgroep in Shanghai. Hoewel 40% beweerd een tweede kind te willen, maakt slechts 20% dit daadwerkelijk waar. Professor Zhou concludeert: "Gezien onze ervaring, denk ik niet dat het voorrecht voor stellen die 'enig kind' zijn, het mogen hebben van een tweede kind, een nadelig effect zal hebben op de huidige één kind politiek. In het algemeen is het zo dat hoe hoger de opleiding en het inkomen van een echtpaar is, hoe lager hun verlangen naar een tweede kind is. Dit fenomeen komt trouwens niet alleen in China voor maar is wereldwijd".

Geboortecontrole blijft noodzakelijk
De discussie om de 'één kind politiek' wat soepeler toe te passen wordt nu op provinciaal niveau gevoerd. Het troosteloze toekomstbeeld op oudere leeftijd, van deze nieuwe generatie ouders, heeft verschillende provincies doen besluiten om de regels die verhinderen, voor de daarvoor in aanmerking komende stellen, een tweede kind te nemen, te schrappen. Stellen in Shanghai bijvoorbeeld, hoeven niet meer vier jaar te wachten, na de geboorte van hun eerste kind, met het nemen van een tweede kind. Andere provincies echter hebben juist het tegenovergestelde gedaan. De provincie Henan heeft een bevolking van 100 miljoen inwoners. De grootste populatie van alle provincies. Deze provincie heeft verboden een tweede kind te hebben, ook al voldoen de stellen aan de criteria. Stellen uit de betere middenstand in Henan zijn begrijpelijkerwijs goed thuis in de 'één kind' politiek. Hun argument is onder andere dat hun tweede kind juist voordeel heeft van het feit dat er geen financiële problemen zijn in het gezin.
Ook zijn er afgevaardigden in het "Nationaal Volkscongres", de Chinese wetgevende macht, die de mogelijkheid opperen om hoger opgeleide paren het recht te geven op een tweede kind. Li Yinli heeft recentelijk openlijk de onuitgesproken achterliggende gedachte van dit voorstel, verwoord. Stellen die beide hoger opgeleid zijn zouden intelligentere baby's verwekken.
De provinciale overeid is echter doof voor beide, hier boven genoemde, argumenten.
Sommige wetenschappers zien het vrijgeven van de "twee kind politiek" als een middel om de vergrijzing van de bevolking tegen te gaan. Yu Xuejin, een afdelingshoofd van het Nationaal Comité Bevolking en Geboorteregeling, is vooral sceptisch over de zienswijze van deze "twee-kind politiek". Zijn uitspraak is: "Het probleem van de vergrijzing van de bevolking kan niet worden opgelost door het verwekken van meer kinderen. Grote economische groei en betere en efficiëntere sociale voorzieningen zijn de oplossing.

Criteria waar echtparen aan moeten voldoen om een tweede kind te mogen hebben.

1) Echtelieden die medisch gezien in gezonde staat zijn kinderen te verwekken en wiens eerste kind gehandicapt is en niet in staat wordt geacht in de toekomst dagelijks te kunnen werken, vastgelegd in een medische verklaring door een daarvoor bevoegd bureau.

2) Echtparen waarvan een van de echtelieden een kind heeft uit een vorig huwelijk.

3) Echtparen waarvan beide echtelieden een kind hebben uit een eerder huwelijk, maar beiden hebben afgezien van het recht tot opvoeding van deze kinderen.

4) Echtparen waarvan een of beide echtelieden onvruchtbaar verklaard zijn, vastgelegd door een daarvoor bevoegd bureau, toch een kind baren nadat zij legaal een kind hadden geadopteerd.

5) Echtparen waarvan beide echtelieden "enig kind" waren.

6) Echtparen waarvan een van de echtelieden vijf jaar of langer werkzaam is geweest als mijnarbeider of diepzeeduiker.

7) Echtparen die op het platteland wonen en beide echtelieden op het platte land zijn geboren en waarvan het eerste kind een meisje is.

Noot van mij:
De Han chinezen, de etnische Chinezen zoals wij hen in het westen kennen, maken 93% van de bevolking uit.
De rest behoord tot de 55 erkende etnische minderheden c.q. nationaliteiten. Deze minderheden zijn van de "één kind politiek" uitgezonderd.
Er zijn voor de Li en de Miao nationaliteiten wel restricties. Deze minderheden mogen slechts vier kinderen per gezin hebben.

2013-12-28
Versoepeling van de éénkind politiek


Het hoogste wetgevende orgaan in China heeft een resolutie aangenomen die de eerder aangekondigde hervorming van de éénkindpolitiek officieel maakt. Dat heeft het Chinese staatspersbureau Xinhua vanochtend gemeld. Als een van de ouders zelf enig kind is mag een paar twee kinderen nemen.
De hervorming van de éénkindpolitiek, een wet die in 1979 werd ingevoerd, wordt door de regering van president Xi Jinping doorgevoerd ter bestrijding van de vergrijzing en vanwege het toenemend tekort aan jonge arbeidskrachten. De maatregel was een van de vele hervormingen die vorige maand op het vierdaagse partijcongres van de Communistische Partij werden aangekondigd.
De belangrijkste reden voor de hervorming is de verwachting dat er vanaf 2025 te weinig jongeren tussen de 19 en 24 jaar zullen zijn om de fabrieken draaiende te houden. Hun aantal daalt gestaag, terwijl het aantal gepensioneerden ieder jaar groeit met rond de 15 procent. Chinese demografen, die al jarenlang aandringen op wijziging of afschaffing van de eenkindpolitiek, willen niet alleen de voorspelde vergrijzing bestrijden. Zij maken zich ook sterk om de uit het lood geslagen verhouding tussen mannen en vrouwen terug in balans te brengen. In 2012 werden 100 meisjes geboren op 117,7 jongens. Normaal zou een verhouding van 100 meisjes op 103 jongens zijn.
Als gevolg van de bestaande uitzonderingen en de grootschalige experimenten is de afschaffing van de éénkindpolitiek overigens vooral een symbolisch gebaar zonder direct effect. Er komen ook pensioen- en sociale zekerheidssystemen om de zorgplicht van jongeren voor hun gepensioneerde (groot)ouders te verlichten.

Het éénkindbeleid werd ingesteld in 1979 om de Chinese populatie en de vraag naar water en andere levensmiddelen terug te dringen. In 2013 werd de regel versoepeld en besloot de regering dat veel families wel twee kinderen mochten krijgen.

Minderheden en buitenlanders
Zo mochten boerenstellen met een dochter nog een tweede kind krijgen, en koppels die zelf beiden enig kind zijn. Bovendien gold de restrictie voor koppels en niet voor individuen. Daardoor kon iemand die hertrouwde met zijn of haar nieuwe echtgenoot ook een kind krijgen.

Toch werden sommige ouders nog steeds beperkt tot het krijgen van één kind. Het ging dan om onder meer minderheden en buitenlanders. Nu laat de overheid dus ook die regel varen en mag iedereen twee kinderen krijgen. Let wel: geen drie.

Door: Stan Putman 30 oktober 2015, 02:00
China schaft zijn eenkindpolitiek af en voert een tweekindpolitiek in, zo werd gisteren bekend. De Chinees Song Jian wordt gezien als de architect van het beleid dat Chinese koppels jarenlang verbood meer dan één kind te krijgen, maar hij kreeg het idee van een jonge Nederlandse wiskundige uit Twente, Geert Jan Olsder. Inmiddels is deze jonge wiskundige emeritus hoogleraar aan de TU Delft.

Tijdens de uiteenzetting van het vijfjarenplan, dat de plannen voor de Chinese economie voor de komende jaren schetst, heeft president Xi Jinping meegedeeld dat het land zal afstappen van de eenkindpolitiek, die het al meer dan dertig jaar voert.
De Communistische Partij bevestigt aan persagentschap Xinhua dat alle koppels in China binnenkort twee kinderen zullen mogen hebben.

De afschaffing van de eenkindpolitiek behoort tot ‘een groter kader waarin de economische groei
gebalanceerder en trager zal verlopen’, aldus Xi.
De beslissing van de Chinese president volgt op een versoepeling van het eenkindbeleid van twee jaar
geleden. Peking stond toen twee kinderen toe als de ouders zelf enig kind waren. De maatregel moest het
onevenwicht tussen mannen en vrouwen bijstellen en de vergrijzing van de bevolking stoppen.

Bovendien introduceerde de regering de tweekindpolitiek al voorzichtig bij de Chinese bevolking door de afgelopen maanden mediaberichten te verspreiden die sociologische onderzoeken aanhalen waarbij koppels gelukkiger en gezonder zouden zijn als ze twee kinderen hebben.
Volledig vrijlaten van de bevolking durfde de partij niet aan, maar na 35 jaar is nu definitief een einde gekomen aan het omstreden eenkindbeleid.

In het westen en in China zelf is altijd met gemengde gevoelens gekeken naar wat wel de meest rigide bevolkingspolitiek ter wereld werd genoemd. China telt 1,4 miljard inwoners, maar zonder eenkindbeleid zouden dat er vermoedelijk 1,8 miljard zijn geweest. De Chinese bijdrage aan het in de hand houden van de omvang van de wereldbevolking is dan ook aanzienlijk geweest. Maar dat ging wel ten koste van de persoonlijke vrijheid van de burgers. Bovendien ging de handhaving van het beleid gepaard met praktijken als gedwongen abortussen en gedwongen sterilisatie.
De overgang naar een tweekinderenbeleid is bovenal ingegeven door economische motieven van de CCP, die de afgelopen dagen in Peking over een nieuw vijfjarenplan vergaderde. Sinds 2012 loopt de omvang van de beroepsbevolking met enkele miljoenen per jaar terug en vooral na 2023 gaat dat met acht miljoen per jaar hard - een direct gevolg van het eenkindbeleid. Wil China zijn ambitieuze groeiplannen volhouden dan zijn er aanzienlijk meer jongeren nodig, nu het land afstevent op 440 miljoen 60-plussers in 2050. De vrees van de CCP-top is dat China oud zal zijn, voordat het rijk is geworden.

Zal de tweekindpolitiek alle problemen oplossen?
Of de nagelnieuwe tweekindpolitiek alle Chinese problemen de wereld zal uithelpen, is twijfelachtig. Verschillende experts, waaronder professor Steve Tsang van de universiteit van Nottingham, vrezen dat het te laat is om het tijd nog te keren.
'Het is zeker de juiste beslissing', zegt Tsang aan The Guardian. 'Maar ze komt veel te laat. Het effect zal vele kleiner zijn dan wij denken. Ten eerste hebben welvarende koppels die in de stad wonen helemaal geen zin meer om twee kinderen te hebben. Eén of zelfs geen kind is voor hen prima. Bovendien is het kwaad al geschied als we naar het aantal mannen en vrouwen in de Chinese samenleving kijken.'

Vele Chinezen hebben de afgelopen 35 jaar beslist om meisjes systematisch illegaal te aborteren. Als de koppels maar één kind mochten hebben, wilden ze liefst dat dat een zoon was. 'Door het systeem zitten we met een héél groot probleem. Zo'n 20 tot 30 miljoen jongemannen zullen geen vrouw vinden. Dat leidt tot sociale problemen en een heleboel gefrustreerde mensen', besluit Tsang.

Overbevolking en vergrijzing
De eenkindpolitiek werd in 1979 ingevoerd om de explosieve bevolkingsgroei een halt toe te roepen. Zonder het strikte eenkindbeleid zouden nu naar schatting 300 miljoen meer mensen in China wonen.
De afgelopen jaren kreeg de maatregel echter steeds meer kritiek omdat de strikte kinderbeperking op lange termijn tot een sterk vergrijsde samenleving leidt. Zo voorspelden demografen dat een op de drie Chinezen ouder dan 65 zou zijn wanneer de eenkindpolitiek bleef voortduren.
Anno 2015 is een op de tien Chinese burgers ouder dan 65.

Waarom China van eenkindpolitiek naar tweekinderenpolitiek gaat
Goed nieuws voor Chinezen die twee kinderen willen: dat mag vanaf vandaag. Maar zitten de Chinezen daar wel op te wachten? Zes vragen over het 'geboortebeleid' van China.

1. Waarom is de eenkindpolitiek ingevoerd?
Het eenkindbeleid werd ingesteld in 1979 om de Chinese bevolking en de vraag naar water en andere levensmiddelen terug te dringen.

2. Werd het tot vandaag echt zo strikt gehandhaafd?
De autoriteiten konden hard ingrijpen als mensen de regels overtraden. Moeders werden gedwongen tot abortus. Stellen die illegaal een tweede kind kregen, werden onder druk gezet: het tweede kind mocht zich niet inschrijven bij de gemeente tenzij de ouders zich lieten steriliseren.
De regels werden de laatste jaren wel wat versoepeld. Vanaf 2013 mochten ouders twee kinderen krijgen als de vader of moeder zelf enig kind is.

3. Waarom heeft de Chinese overheid nu besloten over te gaan naar een 'tweekinderenpolitiek'?
Dat is vooral een economische afweging, vertelt correspondent Marije Vlaskamp op RTL Z: "China vergrijst in een hoog tempo. Er is straks een enorm tekort aan jonge mensen op de arbeidsmarkt om de economie draaiende te houden. Er moeten er ook genoeg zijn om over een jaar of 20 al die ouderen te kunnen verzorgen. De Chinese overheid heeft enorm lang geaarzeld: ze zaten gevangen in de angst dat Chinezen zich, zodra ze meer kinderen willen hebben, als gekken gaan voortplanten."

4. Is dat een terechte angst?
Het lijkt erop van niet. Toen de Chinese overheid het eenkindbeleid versoepelde, breidden fabrikanten van babyproducten fors uit en maakten ziekenhuizen noodplannen om miljoenen extra bevallingen in goede banen te leiden. Maar dat was allemaal niet nodig, want anderhalf jaar na de versoepeling viel de voorspelde babyboom zwaar tegen. Er werden 2 miljoen extra kinderen verwacht, maar de teller bleef steken bij 1 miljoen. Chinezen bleken niet zo veel zin te hebben in een tweede kind.

5. Waarom niet dan?
Duur onderwijs, milieuvervuiling en stress: allemaal redenen om het bij eentje te houden. Vlaskamp sprak er afgelopen voorjaar met een Chinees stel over. Moeder Tan had toen net haar tweede kind gekregen. Ze was een uitzondering, vertelde ze: "Er is geen collega van me die aan een tweede denkt, iedereen vindt dat ze nu al onder druk staan om rond te komen."
Ook vader Tan vond dat de kwaliteit van leven na een tweede kind dramatisch afneemt: "Echt dramatisch. Meer monden, minder geld. Daarom was zelfs mijn moeder zorgelijk over ons plan voor een tweede kind."

6. Daarom zal de angst voor een enorme geboortegolf wel zijn afgenomen?
Ja, waarschijnlijk is dat voor de communistische partij wel een aanleiding geweest om de eenkindpolitiek af te schaffen. Chinese politici opperden al om de eenkindpolitiek af te schaffen toen bleek dat de geboortegolf tegenviel na de versoepeling van de regels.

Print